De gemeente Menaldumadeel wordt gekenmerkt door het open vlakke landschap met haar terpen, karakteristieke dorpen, en de kerktorens die al van verre te zien zijn. Het gebied is uitermate geschikt voor fietsen en wandelen. Zo is er het fietsknooppuntennetwerk Noardwest Fryslân. Met behulp van eenvoudige bewegwijzering fietst men van knooppunt naar knooppunt, waarbij men zelf de route en het aantal kilometers kan samenstellen. Meer informatie hierover vindt men op de website http://www.noardwestfryslan.nl/. Daarnaast zijn er de ‘Boerepaden’, die starten achter zwemvijver ‘De Swanneblom’ in Slappeterp. De ‘Boerepaden’ zijn wandelpaden die lopen door de weilanden, en met eenvoudige voorzieningen als klaphekjes en borden zijn er prachtige routes ontstaan.

Cultuurhistorie
Ook op het gebied van de cultuurhistorie is er van alles te zien. Zo zijn er diverse kerken in de gemeente, en bij bijna iedere kerk is wel een verhaal of andere bijzonderheid te vertellen. Bijvoorbeeld de karakteristieke koepelkerk in het hart van Berltsum, waar in de periode van april tot en met oktober een kraamkolonie van de zeldzame meervleermuis zetelt. De kerktoren van Deinum is bekend om zijn ui-vormige spits, die ’s nachts verlicht is en gebruikt wordt voor allerlei doeleinden. Zo worden plaatselijke verenigingen naar de ‘sipel’ vernoemd. In de kerk van Boksum hangt een gedenkbord voor de Slag bij Boksum, een dieptepunt voor Fryslân in de oorlog tegen de Spanjaarden, en de kerk van Dronryp heeft het oudste kerkorgel van Fryslân. Dan is er ook nog de kerk van Wier. Buiten aan deze kerk hangt een astronomisch uurwerk, die in de tweede wereld oorlog door een onderduiker in Wier is gemaakt, als dank voor de opvang.

Molens
Daarnaast is er de stichting molens Menaldumadeel, die in het bezit is van acht molens, die geheel gerestaureerd zijn. De stichting heeft een werkplaats ‘Kornelis’ te Marsum, en geeft ieder jaar een kalender uit. Meer informatie over deze stichting is te vinden op de website http://www.uytland.nl/. Meer informatie over cultuurhistorie in Menaldumadeel is te vinden onder het kopje ‘Geschiedenis, kunst en cultuur’.

Accomodaties
Qua overnachtingsaccommodaties kent de gemeente vooral kleinschalige voorzieningen zoals minicamping en theeschenkerij Slappeterp, minicamping en theeschenkerij de Brinkhoeve, de van Harinxmacamping, diverse Bêd & Brochje voorzieningen, maar ook het meer grootschalige Park Schatzenburg met vele voorzieningen zoals een zwembad, een recreatieplas, een sporthal en sportvelden.

Waterrecreatie
Ook op het gebied van de waterrecreatie heeft het gebied potenties. Zowel de Elfstedenroute als de Kleiroute lopen door de gemeente. De Kleiroute is een historische belangrijke vaarroute voor het vervoeren van agrarische producten. Meer hierover staat beschreven onder het kopje ‘Geschiedenis, kunst en cultuur’. In Menaam is de mogelijkheid voor vaartoeristen voor het verkrijgen van schoon water en het storten van vuil water.

Het Poptaslot, ook wel het Heringa State genoemd, werd omstreeks 1500 door de Heringa's gesticht. De oudste vertrekken stammen nog steeds uit die tijd. Door vererving kreeg het geslacht Van Eysinga de state in haar bezit. De familie Eysinga liet het slot verfraaien in 1631. In 1687 kocht Henricus Popta het slot, inclusief inboedel, het Fries zilverwerk en familiebank in de kerk.

De heer Popta was werkzaam bij de rechtbank in Leeuwarden en gebruikte het slot voornamelijk als zomerverblijf. Voor arme alleenstaande vrouwen en behoeftige weduwen stichtte hij in 1712 het gasthuis. De sloteigenaar wilde dat na zijn overlijden het slot nooit meer permanent werd bewoond, omdat het in originele staat moest blijven. De state moest goed worden onderhouden en het gasthuis moest blijven bestaan. Henricus Popta stelde daarom vier voogden aan die zeggenschap kregen over het slot en voor middelen zorgden om de dames van het gasthuis te onderhouden. Door de eeuwen heen zijn de voorwaarden van het testament uitgevoerd. Nog steeds zijn vier voogden verantwoordelijk voor het slot en wonen alleenstaande vrouwen tegen een lage huurprijs in het gasthuis.

Het Popta Slot is een van de weinige in Friesland overgebleven States. Te bezichtigen zijn gemeubileerde vertrekken in de stijl van de 17e en 18e eeuw.

Openingstijden
April t/m juni en september t/m oktober rondleiding alleen op afspraak van maandag t/m zaterdag.

Berltsum
De dorpen liggen met een zekere regelmaat van vier tot zes kilometer van elkaar. Na Ried bereikt u Berltsum dat voor de inpoldering van de Middelsee (13e eeuw) een vissers- en handelsplaats was. De karakteristieke koepelkerk vormt het hart van dit meest noordelijke dorp in de Kleiroute. (in de periode april - oktober zetelt een kraamkolonie vleermuizen in de kapconstructie van de koepel).

Menaam
Dit centrum van argrarische bedrijvigheid ligt in het overgangsgebied tussen de akker- en tuinbouwstreek en de Greidhoek (weidegebied). De 'Menamerfeart', in vroeger tijden een belangrijk vaarwater voor het vervoer van landbouwproducten, ligt er nu rustig bij. Voor de brug passeert u het karakteristieke uit 1843 stammende gemeentehuis.

Deinum
Even ten westen van Deinum met zijn kerk met uivormige spits, eindigt de Kleiroute in het Van Harinxmakanaal.

Hieronder vindt u een overzicht van accommodatie plaatsen en recreatie:

Campings
Theeschenkerij en Minicamping Slappeterp
Mevr. W. Bouma
Kleasterdyk 12a
Slappeterp
tel. (0518) 45 18 54 

Van Harinxmacamping
dhr. H. J. Slagter
Marsumerdyk 7
Deinum

Camping en theeschenkerij De Brinkhoeve
mevr. G. van den Brink-Munts
Tsjerkepaed 28
Wier

Camping Schatzenburg
dhr. R.F.J. van Booma
Rypsterdyk 23
Menaldumadeel

Dagrecreatie
Landhuis Schatzenburg
dhr. W. Poerink
2e Hogeweg 48
Zeist
Uitsluitend op de nationale monumentendag (2e zaterdag in september) is de historische aanleg van Schatzenburg voor publiek opengesteld.

Stichting Dr. H. Popta Gasthuis
Poptagasthuis
Hegdyk 18
9034 XC Marsum
(058) 254 12 31
popta123@hetnet.nl

Stichting Molens in Menaldumadeel
dhr. J. Faber
R. Veemanstrjitte 18
Marsum

Stichting Beeldrijk
Postbus 6
Menaam

Stichting Oudheidskamer De Grusert
secr. D.K. Osinga
Kleasterdyk 3a
Berltsum

Stichting Swanneblom
http://www.swanneblom.com

Rederij Middelsee
familie J. Middelkoop
Ritsumasyl 13
Deinum

Horeca
Café Yn 'e Stâl
dhr. W.J.G. Wieggers 
It Heech 1
Dronryp

Café Hof van Holland
dhr. J. Hoekstra 
Bitgumerdyk 2
Berltsum

Café De Poarte
dhr. T. Dijkstra 
It Skil 13
Berltsum

Bêd en brochje
Bêd en brochje
mevrouw. M. Posseth
Rypsterdyk 44
Marsum

Bêd en brochje
de heer J. Stornebrink
Tichelwurk 5
Dronryp

Poptaslot
Correspondentia adres Poptaslot en Poptagasthuis:
Slotleane 1
9034 HM te Marsum
tel: (058) 254 12 31
e-mail: postmaster@poptaslot.nl   
site: www.poptaslot.nl